ESWL Nedir?

ESWL tedavisi, ilk defa 1980 yılında Chaussy tarafından, Münih'te modern ürolojiye kazandırılmıştır. Kullanıma girmesinden sonra açık böbrek ameliyatlarında büyük bir azalma kaydedilmiş ve bu toplam taş tedavisinin %3-5 ini oluşturmuştur. Yıllar içerisinde tüm dünyada kullanımı, taş kırma makinalarının geliştirilmesiyle de belirgin bir artış göstermiş ve en önemli tedavi seçeneklerinden birini oluşturmuştur. ESWL tedavisinin prensibi ultrason diğer bir deyğişle ses dalgalarıdır. Bu şok dalgaları, fizik kurallarına göre, sıvı ortam içerisinde daha şiddetli etki edeceğinden taşa çarpıp onu parçalaması esasına dayanır. Böylece bu ses dalgaları tek bir hedefe doğru yönelirler ve sapma göstermezler.

ESWL makinaları röntgenle, ultrasoundla ve hem röntgen hem de ultrasoundla çalışmak üzere 3 çeşittir. Ultrasoundla çalışan makinaların mat taşları görüntüleme, hastanın rasyasyon almaması gibi x-rayle çalışan makinalara göre üstünlüğü mevcuttur. Kullanımı beceri gerektirir. Belki de tek dezavantajı orta üreterde-idrar borusunda-yerleşimli taşların barsak gazları arasında gizlenmesi durumudur. Odakları küçük olduğundan civar organlara yan etkileri azdır ve kırılırken ağrıya en az sebebiyet verirler

ESWL Nasıl uygulanmaktadır ?

Taş şikayeti olan hastalar direkt olarak veya tedavilerini isteyen bir doktor aracılığı ile başvurabilirler. Öncelikle Röntgen,Ultrasonografi ve laboratuvar tahlilleri değerlendilen hastalar eğer taşları ESWL ile tedaviye uygunsa ESWL programına alınırlar.(Taşların kırılmasında başarı oranı taşın bulunduğu yer, yapısına, büyüklüğüne göre değişim gösterir.) İdrar yollarında önemli bir tıkanıklık var ve idrar akımı çok rahat değilse veya kırılacak taş çok büyükse(genellikle 1,5 cm üzerinde ise) çoğunlukla genel anestezi altında idrar yoluna mesaneden girilerek DJ kateter denilen bir ince tüp idrar akımını garanti altına almak için konulabilir.Bu durum ayrıca taşın büyüklüğü ne olursa olsun tek böbrekli hastalarda da uygulanmalıdır. Kan ve idrar tahlilleri de yapıldıktan ve hastanın durumuna hakim olduktan sonra bünyemizde bulunan Siemens marka Ultrasonografik odaklı cihaz ile ağrısız ve anestezisiz olarak taşların kırılmasına başlanır. Bu makina tüm dünyada taş kırılma esnasında ağrıya en az sebebiyet veren cihazdır. Ayrıca çocuklarda genel anestezi eşliğinde taşlar kolaylıkla kırılabilmektedir.Küçük odaklı bu cihaz sayesinde bütün olan taş adeta rende ile parçalanmış gibi olur ve küçük kum taneleri halinde idrar yolu ile dışarı atılır.Hastalarımız bu kumları toplamalı ve analiz için bize getirmelidir.Taşı büyüklüğü ve yerine göre seans sayısı değişmektedir.Yaklaşık 5-7 gün aralarla hastalar merkezimizde takibe çağırılırlar.Bu arada gerekli röntgen,ultarasonografik kontroller ve gerekirse kan ve idrar tahlilleri yapılır.Seanslar sonunda taş tamamen temizlendikten sonra son bir kontrol filmi çekilerek tedavi sonlandırılır.Bundan sonra hastalarımıza yeni taş oluşumunu engellemek için gerekli bilgiler verilir.Taşı biten hastalarımızın 6 ayda bir kontrol için Üroloji polikliniğimize gelmeleri konusunu da her fırsatta tekrarlamaktayız.

Kaynak: Op. Dr. Ekrem Çömez