Embriyo Dondurma

İnsan gamet, yumurta dokuları (kadın over, erkek testis) ve embriyolarının dondurularak saklanmasının tüp bebek uygulamalarında önemli bir yeri vardır. Tüp bebekde gebelik şansını azaltmadan, çoğul gebelik riskini en aza indirgemek için etkin bir embriyo transferi politikası izlemek gerekir. Özellikle 35 yaş altında, ilk uygulamada, en fazla 3 embriyo transfer edilmelidir. Elde edilen kaliteli, iyi, fazla embriyolar ise dondurularak saklanmalıdır. Embriyoların dondurularak saklanmasının hem ekonomik hem de psikolojik yararları vardır. Dondurulan embriyoların çözülerek transferi uygulamasında, hastaya minimal ilaç kullanımı ve takiple transfer gerçekleşebilmektedir; gonadotropin kullanılmayacağı için maddi yarar sağlanmakta, fazla uyarıma ikinci overyan hiperstimülasyon sendromu riski ortadan kalkmaktadır. Dondurulup çözülme sonrası hastaya yaklaşık %20-25 civarında başarı şansı sunulabilmektedir. Sonuç olarak embriyo dondurulmasının iki önemli yararı vardır: 1) Çoğul gebelik riski azalır, 2) bir gonadotropin uyarımı ile taze siklus yanı sıra dondurma-çözme ile birden fazla embriyo transferi gerçekleşebilir, bu da nihai gebelik şansını arttırır.

Embriyo dondurma ve çözme işlemi, embriyoların kimyasal maddeler (kriyoprotektan) ile dengelendikten sonra kontrollü olarak soğutulması ve –196 °C’de sıvı nitrojen içinde depolanması, çözüldükten sonra da kriyoprotektan ortamından uzaklaştırılarak özel kültür ortamına alınması esasına dayanır.

Dondurma, döllenmenin hemen sonrasında (yumurta toplama gününden 1 gün sonra döllenme olan 2-pronükleus safhasında) veya 3. günde yapılabilir. Çalışmalarda 1. gün ve 3. günde embriyo dondurulması-çözülmesi sonrası benzer başarı oranları bildirilmiştir. Ünitemizde 3. gün dondurma tercih edilmektedir.

İyi dondurma çözme protokolu yanı sıra, dondurmada başarıyı etkileyen en önemli faktör embriyo kalitesidir. Biz Ünitemizde dondurma için en düşük embriyo kalitesini 6 hücre ve %10 fragmantasyon varlığı olarak kabul ediyoruz.

Çiftlerden izin belgesi alınarak dondurulan embriyolar, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafınca hazırlanan ve yürürlüğe giren bir yasa ile 3 yıl boyunca sıvı nitrojen içerisinde saklanabilmektedir.

Sperm

Bazı durumlarda daha sonra tüp bebek tedavisi için kullanılmak üzere meni sperminin dondurularak saklanması gerekmektedir. Bu durumlar: a) erkek üreme organı tümörlerinde cerrahi/radyoterapi/kemoterapi öncesi; b) diğer sitem tümörleri için sperm yapımını etkileyebilecek radyoterapi/kemoterapi öncesi; c) ağır sperm bozukluğu varlığı (daha ileride hiç sperm bulunamaması riskini önlemek için); d) mastürbasyon ile sperm vermede psikolojik zorluk; e) özel istek

Yukarıda adı geçen durumlarda öncelikle tanısal sperm değerlendirmesi yapılır. Ardından sperm sayısında göre 2-4 farklı günde mastürbasyon ile meni elde edilir ve mümkün olduğu kadar fazla tüpde örnek dondurularak saklanır.

Sperm saklanması süresinin üst sınırı ile ilgili ülkemizde yasal bir sınırlandırma yoktur. Bununla birlikte Ünitemizde saklama 3 yıl ile sınırlandırılmıştır.

TESE

TESE’de sperm çıktığı takdirde TESE sperminin saklanması daha ileri tarihlerde mikroenjeksiyon uygulamalarında önemli avantaj sağlamaktadır. Bu şekilde saklama ile ileri mikroenjeksiyon uygulamasında tekrar cerrahi müdahale ile TESE gereği ortadan kalkmaktadır.

Sperm saklanması süresinin üst sınırı ile ilgili ülkemizde yasal bir sınırlandırma yoktur. Bununla birlikte Ünitemizde saklama 3 yıl ile sınırlandırılmıştır.