Gıdalardaki Doğal Salisilatlar

Salisilat yapısındaki maddelere (başlıca asetil salisilik asit, yani aspirin) karşı aşırı duyarlılık salisilat intoleransı olarak adlandırılır. İntolerans olan kişilerde, salisilatların küçük dozları bile ürtiker, anjioödem ve astım atağı gibi şikayetlere neden olmaktadır.

Salisilatların en önemli kaynağı kuşkusuz ilaçlardır: Acetyl-salicylic acid (aspirin), Methyl salicylate, Sodium salicylate, Benzyl salicylate, Choline salicylate, Disalcid ethyl salicylate, İsoamyl salicylate, Magnesium salicylate, Octylsalicylate, Phenylethyl salicylate, Salicylate, Salicylic acid, Salicylaldehyde, Salicylamide, Salsalate.

Diğer bir önemli kaynak hazır gıdalardır. Salisilatlar, gıda endüstrisinde çeşitli amaçlarla kullanılan önemli bir katkı maddesidir.

Başka bir kaynak ise doğal gıdalardır.

Salisilatlar birçok bitki tarafından yapılan doğal kimyasal bir maddedir. Bitkilerin salisilatları kendilerini zararlı böceklerden korumak için ürettikleri düşünülmektedir. Genellikle bitkilerin köklerinde (patates, turp), kabuklarında (patlıcan) ya da yapraklarında bulunmaktadır.

Doğal salisilatlar ve aspirinin duyarlı kişilerdeki etkileri aynı mıdır? Bu konu tartışmalıdır. Ancak kronik ürtiker veya aspirine bağlı astım şikayetleri olan hastalarda, doğal salisilatlardan sakınmak faydalı olmaktadır. Çünkü salisilat duyarlılığı yüksek olan kişilerde çok küçük dozlar bile bazen sorun oluşturabilmektedir.

Peki gıdalar ne oranda doğal salisilat içermektedir? Aşağıdaki tabloda gıdalardaki doğal salisilat miktarları miligram olarak verilmiştir.

ÖNEMLİ BİR AYRINTI:

Verilen değerler gıdaların "taze" şekilleri içindir. Pişirme işlemi ile doğal salisilat miktarı düşmektedir.

Kaynak: Allerji ve İç Hastalıkları Uzmanı Doçent Dr. A. Zafer Çalışkaner