Nemlendiriciler

Nemlendirici nedir?
Nemlendiriciler deriyi yumuşatır ve nemlendirirler ve kuruluk, pullanma, ince çizgiler,kırışıklıklar ve hafif irritan kontakt dermatit tedavisinde kullanılırlar.

Nemlendiriciler nasıl etkili olurlar?

Nemlendiricilerin başlıca 2 temel etkisi vardır:

•  Oklusif(kapatıcı): Derinin yüzeyini bir yağ tabakası şeklinde kaplar ve de su kaybını engeller böylece stratum korneumun nem oranı artar.
•  Nemlendirme: stratum korneum içinde su tutma kapasitesi olan yapıları oluşturur.

Bazı nemlendiriciler her iki etkiye de sahiptirler.

Kapatıcı(oklusif) nemlendiriciler
Kapatıcı (oklusif) nemlendiriciler insan dışı kaynaklı yağlar içerirler, ya saftırlar yada belli oranlarda su ile karıştırılmışlardır. Bir çok çeşidi vardır, tüm hastalar için tek bir uygun nemlendirici yoktur.En uygun olan nemlendirici ancak deneyerek bulunur.

•  Banyo yağları deri üzerinde ince bir yağ tabakası oluştururlar.
•  Losyonlar yağlardan daha oklusiftir. En uygun olarak suyu deride tutmak amacıyla banyo sonrası uygulanırlar ve ayrıca gerektiğinde uygulanırlar.
•  Kremler yine daha fazla kapatıcıdırlar. Dimeticon içeren kalın bariyer kremleri özellikle el egzemalarında çok faydalıdır.
•  Merhemler de çok kapatıcıdırlar ve eşit miktarda sıvı ve katı parafin veya vazelin gibi saf yağlar içerirler.Oklusif nemlendiricilerin hangi çeşidinin kullanılacağı uygulanacağı vücut alanına ev kuruluğun derecesine değişir.
•  Losyonlar saçlı deride, diğer kıllı alanlardave yüz, gövde, kollar ve bacaklardaki hafif kuruluklarda kullanılır.
•  Kremler daha fazla nem ihtiyacı olduğunda kullanılır.
•  Merhemler oldukça kuru, kalın ve pullu derilerde uygulanır, fakat aşırı yağlı yaoısı nedeniyle rahatsız edici olabilir.

Sulu akışkan kremler bir çok hastanın memnun kaldıkları orta deredede nemlendiricilerdir. Çünkü yağsızdır, ucuzdur ve reçetesiz satılır. Bu kremler ter ile karışırlar ve yıkandıklarında çıkarlar. Kişinin ihtiyaçlarına göre bu kremlerin daha fazla parafin bulunduranları kullanılabilir.

Nemlendiriciler ne kadar sıklıkta kullanılmalıdır?
Derinin kuruluğuna göre uygulama sıklığı da değişir. Aşırı kuru ciltler 3-4 saatte bir uygulama gerektirirken, daha az kuru ciltler için ise sadece geceleri kullanılan bir hafif nemlendirici yeterlidir.

Humectan dediğimiz nemlendiriciler
Humectanlar stratum korneuma su ekleyen ajanlardır ve aşağıdaki maddeleri içerirler:
•  Gliserin
•  Üre
•  Alfa hidroksi asitler (laktik asit veya glikolik asit): Yüksek konsantrasyonlarda derinin üst tabakası olan stratum korneumu soyucu özellikleri vardır, bu nedenle peeling ajanı olarak bilinirler.

Üre ve laktik asit preperatları deri bütünlüğü bozulduğunda uygulanırlarsa yanma hissi yaratabilirler. Humectanlar ichtyosis(kalıtsal veya edinsel pullu deri tablosu) denen cilt hastalığının tedavisinde önemli yer tutarlar.

Nemlendiricilerin yan etkileri nelerdir?
•  İrritan(tahriş) reaksiyonlar: Kapatıcı tarzda olan nemlendiricilerin aşırı ısıtmasına bağlı gelişir ve yanma hissi yaratır. Bazı kişiler bazı nemlendircileri kullandıklarında yanma hissi oluşurken, bazılarında daha sık gelişir. Özellikle atopik egzemalı veya rozacealı hastalarda yanma hissi daha fazla görülür. Bu reaksiyon sıklıklabir allerji olmaktan çok nemlendircinin içindeki maddeler karşı gelişen tahriş reaksiyonudur. Eğer tahriş geçici olursa nemlendirici kullanılmaya devam edilir. Bununla birlikte yanma devam ederse tolere edilebilecek başka azjanlar kullanılmalıdır.

•  Allerjik kontakt dermatit: Nemlendiricilere karşı gelişen allerjiler nadirdir. Şüphelenildiğinde allerjik yama testi yapılabilir. Fakat allerjiyi yapan madde tespit edilse de, bu ajanların hangi nemlendiricilerdebulunduğunu saptamak zor olabilir ve bu nedenle deneme yanılma yoluna başvurmak gerekebilir.
•  Follikülit: aşırımkapatıcı yağlı nemlendiriciler kıl ağızlarını tıkayıp, ağrılı iltihaplı bir reaksiyona neden olabilir.
•  Yüz döküntüsü: Özellikle kapatıcı tarzda nemlendiricilerin yüze uygulanması sivilce, perioral dermatit gibi cilt hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olabilir.

Nemlendiriciler hangi cilt hastalıklarında uygulanır?
Nemlendiricilerin kullanımı egzema, sedef ve ichtyosis gibi cilt hastalıklarının tedavisinde önemlidir.

Kaynak: Dermatoloji Uzmanı Dr. Şafak Metekoğlu Güneş