Lenfödem Nedir?

Vücudumuzu oluşturan hücreler bir sıvı ortamında bulunmaktadırlar. Bu sıvının içinde hücreler için gerekli olan besin ve oksijen yer almaktadır. Hücreler ihtiyaçları olan maddeleri buradan alırlar ve bunları kullandıktan sonra atık maddeleri tekrar bu ortama verirler. Buradaki sıvı lenf kanalları yoluyla damar sistemine oradan da genel dolaşıma geçmektedir. Lenf sıvısı lenf kanalları yoluyla taşınırken lenf düğümleri denen bölgelerde süzülerek tekrar lenf dolaşımına katılmaktadır.

Lenfödem, lenfatik sıvının hücreler arası dokuda birikerek, sıklıkla kollarda veya bacaklarda, ara sırada gövde de şişmeye neden olmasıdır.

Lenfödem, lenf sistemi damarlarının yapısal olarak eksikliğinden veya bozukluğundan primer, lenf damarları zedelendiğinde veya lenf nodları çıkarıldığında sekonder meydana gelir.

Lenfatik sıvı, lenfatik transport kapasitesini aşınca, etkilenen bölgede proteinden zengin anormal sıvı birikimi meydana gelmeye başlar. Tedavisiz bırakılan vakalarda artan şişmeye bağlı doku oksijenlenmesi azalır, yara iyileşmesi bozulur. Proteinden zengin sıvı bakterilerin beslenmesine oldukça iyi ortam hazırlar.Lenfanjit denilen yumuşak doku iltihabına neden olur.

Lenfödem, venöz yetmezlik sonucu oluşan ödemle karıştırılmamalıdır. Bununla beraber tedavi edilmeyen venöz yetmezlik kombine venöz lenfatik sistem yetmezliğine dönüşür ve lenfödem şeklinde tedavi edilir.

Lenfödemin nedenleri :

Primer lenfödem, bir veya daha çok ekstremiteyi veya vücudun bir kısmını etkiler. Doğumda, ergenliğin başlangıcında veya yetişkinlik çağında sebebi bilinmeyen şekilde başlayabilir, veya vasküler anormalliklerle birliktedir.

Sekonder lenfödem veya edinilmiş lenfödem, cerrahi sonrası radrasyon, enfeksiyon veya travma sonrası gelişebilir. Spesifik cerrahiler, örneğin melenom veya meme, jinekolojik, baş ve boyun, prostat veya testiküler, mesane, kolon kanserleri veya lenf nodlarının alınması lenf ödem açısından daima risk taşır.

Sekonder lenfödem :

Malin hastalık veya tedavisi sonrasında mastektom sonrası kol şişmesi veya abdominal operasyon sonrası bacak şişmeleri

Enflamasyonlar
Ven hastalıkları
Travma ve skar dokuları
Böcek ısırmaları veya zehirli otlar
Mantar hastalıkları, parazitik hastalıklar
Radyasyon zedelenmesi

Lenfödem Belirtileri Nelerdir?

Kol veya bacakta dolgunluk hissi;
Deride gerginlik;
El bileği veya ayak bileği ve parmakların hareketliliğinin azalması;
Giysi, bilezik, saat, yüzük, ayakkabı, çorap, gibi eşyaların dar gelmesi, iz bırakması;
Bu belirtilerin biri bile dikkatinizi çektiğinde, derhal doktorunuza başvurmalısınız.

Hastalığın ciddiyeti:

Lenfödemin klinik tablosu ciddiyetine göre 3 döneme ayrılır. 4. dönem de literatürde yer alır.

Dönem 1
Reversıbl lenfödem (Geri dönebilen lenfödem)
Ödem gün içinde giderek artar geceden sonra dağılır.
Kesin tanımlamayan yakınmalarla birlikte geçici şişme görülür

Dönem 2
Kronik geri dönmeyen lenf ödem
Sürekli şişlik, ağır hissetme
Ağrı, yanma ( etkilenen ekstremitede)
Hareket kısıtlanması
Hastanın günlük rutin yaşamında ödemin önemsiz şekilde etkilenmesi
Konnektif dokunun artmasına yatkınlık

Dönem 3
Lenfostatik Elafantiasis
Zaman geçtikce artan ekstremite deformasyonu
Önemli ölçüde hareket ve fonksiyon kısıtlanması
Ciddi ağrılar

Dönem 4
Steward Treves sendromu
Lenfenjiosarkom, daima öldürücü

Kaynak: Vildan Çerçi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi