Çocuklarda Tıkayıcı Uyku Apne Hastalığı

Çocuklarda habitüel horlamanın prevalansı %3.2 ile %12.1 arasında değişmektedir. Tüm çocuklar horlama yönünden izlenmelidir. Obstrüktif uyku apne sendromunun prevalansı %0.7 ile %10.3 arasındadır.

Tıkayıcı uyku hastalığı,çocuklarda giderek daha yüksek oranda kaydedilen bir durumdur.Normal solunumu ve uyku düzenini bozan , dönem dönem uykuda nefes kesilmeleri ve uzamış üst solunum yolu tıkanması ile karakterizedir.En sık belirtisi horlamadır ve küçük okul çocuklarında % 8-10 oranında görülür.Tıkayıcı uyku hastalığı , horlayan çocukların % 1 ‘ I kadardır.Ancak genel çocuk grubunda sıklık tam olarak bilinmemektedir.En sık görüldüğü yaş 2-5 yaş arasıdır.Ki bu yaşlar normal lenf dokularının ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı dönemlerdir.Puberte öncesinde kız ve erkek çocuklarda görülme aynı orandadır.Ancak erişkin yaşlarda erkeklerde daha sıktır. Uyku bozukluğuna bağlı solunum problemi olan çocuklarda hiperaktivite ve öğrenememe riski artmaktadır. Obstrüktif uyku apne sendromlu çocukların somatik büyümeleri de azalır. Obstrüktif uyku apne sendromu olan çocuklarda sağ ventriküler disfonksiyonu ve sistemik hipertansiyon bildirilmiştir.

Özellikle gece yakınmaları çok belirgindir ve ebeveyn bu yakınmalarla çocuğunu hekime getirir. Gündüz yakınmaları ise hastalığın ilk dönemlerinde belirgin değildir ve sıklıkla ebeveynler tarafından belirtilmez, ancak sorulduğunda ortaya çıkar. Yakınmaların başlangıcından ebeveynleri tarafından çocukların hekime getirilmesine kadar ortalama 2 yıl geçer. Yine TIKAYICI UYKU APNE HASTALIĞI ( TUAH) yakınmaları ile üst solunum yolu alerji ve enfeksiyonlarının karıştırılmaması gerektiği unutulmamalıdır.TUAH’lu çocuklar üst solunum yolu alerji veya enfeksiyon atağı diye tanılandırılıp tedavi edilmemeli ve üst solunum yolu alerji veya enfeksiyonu atağı sırasında benzer yakınmaların görülmesi TUH olarak değerlendirilmemelidir.

Yakınmalar içinde en tipik olanı gece horlamaları ve uykuda apne nöbetleridir. Tabii ki her horlayan çocuk tıkayıcı uyku hastası değildir, ancak herTUAH’lu çocuk horlar. Ayrıca horlamanın şiddeti ileTUAH’nun şiddeti arasında da ilişki yoktur. Horlaması hafif olan çocuklarda OUAS şiddetli olabileceği gibi, horlaması aşırı olan çocukta TUH hafif olabilir. Pediatrik TUAH da görülen horlamanın erişkinlerde görülenden farkı ise, erişkinlerde tipik olarak apne (UYKUDA NEFES KESİLMESİ) atakları ile kesilen horlama ataklarının, çocuklarda devamlı olabileceğidir. Yani çocuklarda erişkinde olduğu gibi tipik “horlama-apne-uyanma” kısır döngüsü görülmeyebilir. Gece yakınmaları içinde, çocuklarda huzursuz uyku, kabus görme, enürezis, boyun ve ensede aşırı terleme ile uykuda yürümenin sıklıkla görülmesi, erişkinTUAH’ndan farklı noktalar olarak dikkati çeker.

Gündüzleri uyuklama hali özellikle erişkin TUAH için tipik olmasına rağmen, pediatrikTUAH’nda belirgin olmayabilir. Yine erişkinlerde tipik olarak tanımlanan sabah başağrıları, çocuklarda olmayabilir veya olsa bile iyi tanımlanamayabilir. Buna karşılık pediatrikTUAH’nda düşük okul performansı, hırçınlık, hiperaktivite ve disiplin bozuklukları gibi davranış bozuklukları ile gelişme-büyüme geriliği ön planda olan gündüz yakınmalardır. Gozal’ın çalışması TUAHile okul başarısı arasındaki ilişki net olarak vurgulanmaktadır.

Kaynak: Op. Dr. Feyzi Elez