Tiroit Glandının Yeri, Yapısı ve Fonksiyonları

Tiroit glandı vücudumuzun neresindedir?
Tiroit glandı, boynumuzda adem elması denen kıkırdağın hemen altında ve soluk borusu önünde bulunur. Kelebek şeklindedir. Şeklinden dolayı kalkan bezi olarak da bilinir. Sağ ve sol olmak üzere iki bölümü vardır. Bunlara tiroit lobu denir. Bu iki lob isthmus denen ince bir doku bandı ile birbirine bağlanır.


Tiroit glandının yapısı nasıldır?
Tiroit glandı bir kas kadar serttir. Bu nedenle, doktor tarafından kolaylıkla elle muayene edilebilmektedir. Ağırlığı 20 g kadardır. Bazı durumlarda büyür ve normal ağırlığını aşar. Bu duruma guatr denir.
Tiroit glandı mikroskop altında incelendiğinde follikül denilen oluşumlardan meydana geldiği görülür. Folliküller, yuvarlak olup kenarları follikül hücrelerinden ortaları ise jelatin tabiatında kolloid denen bir maddeden oluşur. Sentez edilen hormonlar kolloid içerisinde biriktirildiğinden bu madde tiroit hormonlarının deposunu oluşturur. 

 
Tiroit glandının fonksiyonları nelerdir?
Tiroidin esas fonksiyonu vücudun ihtiyacına göre T-3 ve T-4 denilen tiroit hormonlarını üretmektir.


Tiroit hormonları vücut ihtiyacına göre nasıl salgılanır?
Tiroit hormonları ''''negatif feedback mekanizması'''' ile çalışır. Bu mekanizmaya göre beyinde hipotalamus denilen bölgede TRH hormonu salgılanır. Bu hormon hipofiz glandına etki ederek TSH salgılanmasını sağlar. TSH ise tiroit glandına etki ederek T4 ve çok az miktarda T3 yapımını ve salgılanmasını sağlar. T4 ve T3''''ün büyük bir kısmı kanda bulunan proteinlere bağlanır, çok az bir kısmı ise serbest olarak kanda dolaşır. Bu hormonlar belirli bir düzeye geldikten sonra hipotalamus ve hipofiz üzerine baskı yapar ve TRH ve TSH''''nın salgılanmasını durdurur. Kullanım sonucu hormonlar azalınca baskı ortadan kalkar TRH ve TSH tekrar salgılanır ve aynı şekilde tiroit hormonları yeniden vücut ihtiyacına göre üretilir.


Tiroit hormonlarının vücuttaki vazifesi nedir?
Tiroit hormonları, vücudumuzdaki her hücre ve dokunun fonksiyonlarını düzenler. Sağlıklı olmak için tiroit hormonlarının devamlı ve yeterli miktarda salgılanması gerekir. Az miktarda salgılanması vücut fonksiyonlarının yavaşlamasına, fazla miktarda salgılanması ise vücut fonksiyonlarının hızlanmasına neden olur. Tiroit hormonlarının normal olarak salgılanması durumunda hastanın ötiroit (normal) olduğu söylenir.


Hipotiroidi ve Hipertiroidi nedir?
Tiroit hormonlarının az miktarda salgılanması durumuna hipotiroidi, fazla miktarda salgılanması durumuna ise hipertiroidi denir.


Kaç çeşit tiroit hormonu mevcuttur?
İki çeşit tiroit hormonu mevcuttur:
· Tiroksin veya T4 . Her molekülünde 4 iyot atomu mevcuttur.
· Triiyodotironin veya T3. Her molekülünde 3 iyot atomu bulunmaktadır.
T4 tiroitten salgılandıktan sonra dokularda etkili olabilmesi için T3'e dönüşmektedir.


Tiroit hormonları vücutta nasıl bulunur?
Tiroit hormonları vücutta iki şekilde bulunur.
· Bağlı veya
· Serbest.
Tiroit de üretilen hormonlar kana geçtikten sonra yüzde 99''''''''u taşıyıcı proteinlere bağlanarak dolaşırlar. Bu proteinlere tiroksin bağlayan globülinler (TBG) denir. Ancak bu hormonların dokularda etkilerini gösterebilmeleri için serbest hale geçmeleri gerekir. Serbest hormonlar vücuttaki toplam hormonların yüzde 1''''ini oluştururlar. Kanda tiroit hormonu ölçümlerinde genelde bağlı ve serbest hormonlar birlikte (total T-4 ve T-3) veya sadece serbest olarak (serbest T-4 veT-3)ölçülür.