Pnömotoraks

Pnömotoraks, akciğeri dıştan saran zarlar (plevra) arasına herhangi bir nedenle hava girmesine verilen addır. Normal koşullarda bu zarlar arasında hava olmadığı için negatif bir basınç vardır. Göğüs kafesinin yapısı ve bu negatif basınç dolayısıyla akciğerler, içi hava dolu bir halde durabilirler. Nefes alırken göğüs kafesi, kaslar yardımıyla genişlediği için, akciğer de genişler ve nefes borusundan hava girer. Nefes verirken, göğüs kafesi biraz sıkışacağı için ciğerlerdeki hava da çıkar.
Eğer herhangi bir nedenle akciğerlerde ya da göğüs duvarında bir delik açılırsa, ciğerleri saran zarlar arasına hava girer ve negatif olması gereken basınç artar. Bu da ciğerin genişleyip hava dolmasına engel olacağı için, bu taraftaki akciğer büzüşür. Bu sırada hasta, sadece sağlam taraftaki ciğerle solunum yapar.

Pnömotoraks'ın tedavisinde, bu olaya neden olan delik kapatılıp, ciğeri saran zarların arasına ulaşan bir hortum sokulur. Bu hortumun dışta kalan ucu, havayı yavaş olarak boşaltan bir sisteme bağlanır. Hava boşaldıkça, ciğer yavaş yavaş genişleyerek normal durumuna gelir.

Büyük bir kaza olmadan, akciğerin kendiliğinden (spontan), ya da öksürük gibi hafif etkilerle patlaması, ciğerin normal yapıda olmadığını gösterir. Çoğu zaman, büllöz amfizem adı verilen akciğer hastalığı, arasıra tekrarlayan pnömotoraksa neden olur. Bu hastalıkta, akciğer dokusunun içinde değişik büyüklüklerde baloncuklar vardır. Öksürük, ıkınma, ağır kaldırma, çarpma gibi aşırı olmayan etkiler bile, bu baloncuklardan birinin patlamasına neden olabilir. Uçak yolculuğu sırasında, kabin basıncını ayarlayan sistemlerin bozulması ya da tüplü dalgıçlıkta basınç altında soluma gibi hallerin de bu açıdan risk getireceği düşünülmektedir.

Pnömotoraksın tekrarlama ihtimalini öğrenebilmek için, tedavi sonrası, tercihan bilgisayarlı tomografi çektirerek ayrıntılı tetkik gerekmektedir. Buradan çıkacak sonuca göre bazen ameliyatın da yer aldığı tedavi yöntemleri uygulanabilir.