Bebekler gibi uyumak için

Yıllardan beri dinlediğimiz 'iyi yatak sert yataktır’, 'en iyisi yaylı yatak’ gibi söylemler uzay teknolojisi ile üretilmiş yataklar karşısında güç durumda... Tempo dergisi, son yıllarda büyük atılıma geçen 'uyku endüstrisi’ni işlediği dosyasında, sağlıklı uykunun sırlarını da veriyor

Günde sekiz saatten hesaplarsak, insan ömrünün üçte biri uykuda geçiyor. Peki yatağın hayatımızdaki öneminin farkında mıyız? Dünya Sağlık Örgütü’nün 2000 yılında yayımladığı veriler gösteriyor ki Türkler, yataklarını ortalama 20 yılda bir değiştiriyor.

Amerikan Hastanesi Uyku Bozuklukları Bölüm Şefi Nörofizyolog Dr. Sabri Derman, konu yatağımıza gelince şunları söylüyor: ''Bir çift evlenince ilk önce yatağını alıyor. 15 yıl o yatağın üzerinde yatıyor ama değiştirmek aklına gelmiyor. ''

Bütün bu olumsuz tabloya rağmen, Türkiye’de artık bir 'uyku endüstrisi’ gelişiyor. Bu gelişme, 1999’da ABD’li markaların Türk piyasasına girmesiyle başladı. Böylece yıllardan beri dinlediğimiz 'iyi yatak sert yataktır’ masalı da yıkılmaya yüz tuttu. Yaylı yataklar, yerini yavaş yavaş uzay teknolojisi ile üretilmiş visko ve kauçuk sütü gibi elastik malzemelere bırakıyor. İthal edilenlerin fiyatı bin 500 ile 12 bin euro arasında ama Türk markalarından, en fazla bin YTL’ye bu ürünler alınabiliyor.

Karanlık şart

Omurga ve eklemlerle, ciğerleri rahatlatan ürünlerin yanı sıra iyi uyku için gözler ve kulaklar da unutulma-malı. Gözleriniz hassas ise ikisini en fazla 20 YTL’ye alabileceğiniz uyku gözlüklerinden ve kulak tıkaçlarından edinebilirsiniz.

Yatakta teknolojik devrim

İyi yatağın sırrı şu cümleyle özetlenebilir: 'Omurga ve eklemlerin doğal pozisyonlarında dinlenmelerini sağlamak, kas ve sinirler üzerinde en az baskıya yol açmak.'' 2007’de sadece yatak değil, yorgan ve yastıkla da tüketiciye ulaşan markalar, yatak odalarımızda teknolojik bir devrimi de başlattı. İleri düzeyde teknolojik malzeme kullanılarak üretilen yataklar, 'yaylı yatak’ efsanesinin de sonunu getirecek gibi görünüyor.

Soluduğumuz hava önemli

Sağlıklı uykunun tek şartı sağlıklı yatak, yorgan, yastık değil. Yatılan yer kadar solunan havanın da büyük önemi var. Kuru hava boğazı kurutuyor, oksijensiz ortam nefes darlığına yol açıyor. Çözüm, önce yatılan yerin havalandırılması. Sonra pek çok markada bulunan hava nemlendiricilerden almak. Fiyatları 40 YTL ile 200 YTL arasında değişiyor ama hepsi aynı işlevi görüyor. Elektrikle çalışıyor ve içindeki suyu buhara dönüştürerek havaya veriyor.

Uyku testi...

Yeterli süre uyumama rağmen sabahları zor uyanıyorum, kendimi yorgun hissediyorum.
İyi uyumama rağmen gün içinde yorgun oluyorum.
Uyku hijyeni kurallarına iki hafta boyunca uymama rağmen tatmin edici şekilde uyuduğumu düşünmüyorum.
Haftada en az iki gece uykuya dalmakta güçlük çekiyorum.
Akşam saatlerinde veya yatağa girdiğimde bacaklarımda tanımlayamadığım bir huzursuzluk hissediyorum.
Uyurken bacaklarımda ritmik hareketler olduğu söyleniyor.
Horlamamın diğer odalardan bile duyulduğu söylenir.
Gece, nefes alamama hissi ile uyanıyorum.
Uykuda nefesimin durduğu söyleniyor.
Gece, en az bir kez tuvalete gitmek zorunda kalıyorum.
Geceleri baş, boyun veya göğsümde terleme oluyor.
Sabah, ağız kuruluğu ile uyanıyorum.
Sabah, baş ağrısı ile uyanıyorum.
Geceleri, bacaklarıma kramp girebiliyor.
Toplantılarda, okurken veya TV seyrederken uyuyakalabiliyorum.
Uykulu olduğum için eskisi kadar uzun süre otomobil kullanamıyorum.
Gün içinde dayanılmaz uyku atakları yaşıyorum.
Çok sık rüya görüyorum.
Geceleri uykudan bağırarak uyandığım söyleniyor.

İyi uykunun sırları

Uyku öncesi kendinize rutin program belirleyin (Işığı kısın, hafif bir müzik koyun, bir şeyler okuyun).
Yatmadan önce en az 10 dakika egzersiz ve ılık banyo yapın.
Sigara içmeyi uykudan en az iki saat önce bırakın.
Gün içinde kafein tüketimini azaltın.
Yatmadan en az iki saat önce hava nemlendiricisini çalıştırın. Yatarken kapatın.
Odanızı en az 10 dakika havalandırın.
Oda sıcaklığını 19 dereceyi aşmayacak şekilde ayarlayın.
Sesten etkileniyorsanız, odadaki saatleri kaldırın. Çevredeki gürültülerden etkilenmemek için pamuklu kulak tıkacı kullanın.
Yattığınız odada cep telefonu, radyo, televizyon gibi manyetik alan yaratacak eşyalar bulundurmayın.
Yastığınız boynunuzu destekleyecek, başınızı rahat ettirecek şekilde dizayn edilmiş olmalı.

Kaynak: Milliyet  - 18 Şubat 2008